“Gelecekte bir gün gelecek “
Kübik Döner‘in yeni inovatif projesi , özellikle personel maliyetlerinin arttığı son dönemlerde , döner sektörüne ciddi anlamda katkı sağlayacak gibi görünüyor.
Bu vesileyle, sektör yatırımcıları adına, Kübik Döner Danışmanlık ve Proje firmasının sahibi Sn. Bülent Yergin’e yeni projeleri hakkında, sektör yatırımcıları adına Döner Haber olarak sorularımızı yönelttik.
DH ; Bülent bey, sizi döner sektörüne yönelik olarak, daha önce sunduğunuz inovatif projelerinizden tanıyoruz. Mart ayında Afyon’ da gerçekleştirdiğimiz, 10. Dünya döner zirvesinde, sektör temsilcilerinin en çok dile getirdiği konuların başında, son zamanlarda artan enerji maliyetleri ve personel istihdamı konusunda yaşanılan sıkıntılar gelmektedir. Sizin de bu konuda, bazı girişimlerinizin olduğunu biliyoruz. Bize projelerinizden kısaca bahsedebilir misiniz ?
BY ; İrfan bey öncelikle bizde size, sektörü canlı tuttuğunuz ve bizleri bir araya getirdiğiniz için çok teşekkür ederiz. Bu vesileyle, 2024 Dünya döner zirvesini, Almanya da düzenlemeniz konusundaki önerimi bir kez daha dile getirmek isterim.
Yurtiçi ve yurtdışı patent süreci henüz sonuçlanan “KÜBİK DÖNER ROBOTU”nun prototip aşamasına geçtik. Onun dışında “PİŞMİŞ DÖNER HATTI” projemizin Ar-Ge çalışmaları tamamen bitti. Deneme çalışmaları yurt dışında bulunan bir fabrikada yapıldı, eksiklikleri tespit ettik ve son aşamasına getirdik. Yurt dışından, aldığımız siparişlerimizin de, inşallah en kısa zamanda üretime başlayacağız.
DH ; Bugüne kadar bir çok girişimcinin ve makine firmasının, full otomasyon tavuk döner takma ve üretme fikri olduğunu duymuştum. Siz, neyi farklı yaparak bu projenizin başarılı olabileceğinizi düşünüyorsunuz ?
BY ; Perakende ve de gıda sektöründe, 40 yıllık geçmişi ve tecrübesi olan bir firmayız. Biz konuya bir çok açıdan baktık. Sizin de bildiğiniz gibi, döner sektörüne DÖNEROLOJİ ismini kazandıran kişiyim. Dönere ve döner üretimine tamamen bilimsel yaklaşarak, kritik noktaları doğru tespit ederek ve süreçleri iyileştirerek sonuca ulaştık. Robot teknolojisi ve yapay zekâ yazılım çalışmaları üreten firmaların, bizi desteklemeleri, süreci daha da hızlandırmamıza yardımcı oldu.
DH ; Böyle bir hat üretme fikri sizde nasıl oluştu ?
BY ; Aslında bu işe başlarken, bizim kafamızda sadece “KÜBİK DÖNER ROBOTU” üretmek fikri vardı. 2 yıldır davet edildiğimiz ve ziyaret ettiğimiz tesislerde yoğun bir emek kullanımı olduğunu gözlemledik. 21. yy Endüstri 4.0 ın neredeyse bütün üretim süreçlerinde kullanıldığı bir dönem olarak geçmektedir. Bildiğiniz gibi Endüstri 4.0; İş süreçlerinin veriye dayalı bilimsel metotlarla yönetildiği, Nesnelerin İnterneti, Büyük Veri ve Makinalar Arası İletişim teknolojilerinin birlikte kullanılması ile ortaya çıkan yeni Sanayi Devrimi’ne verilen isimdir.
Teknolojinin bu seviyeye geldiği bir dönemde, dönerin hala elle takılması , tıraşlanması ve paketlenmesi, açıkçası bizi şaşırttı . Bazı işlemlerde, son 50 yıldır et sektöründe kullanılan makineler sürece dahil edilmiş durumdadır. Ancak bir döner fabrikasında, personelin en yoğun olarak istihdam edildiği yer, döner takma bölümüdür. Bu bölüme yetişmiş veya vasıfsız personel bulmak çok kolay değildir. Yasal çalışma izni olan personelin maliyetleri, özellikle Avrupa ‘da artmış durumda. Bulduğunuz, eğittiğiniz personelin bazıları, daha iyi şartları gördüğü anda işten çıkmaktadır. Yapılan çalışmalar bu işin kendilerini çok fazla geliştirmediğini ve bütün gün ayakta tekdüze bir işin ileride kendilerini daha iyi bir yere getiremeyeceğine inandıklarını göstermektedir. Genel olarak kendisini biraz geliştiren personelin, yüksek maaşla başka bir fabrikaya transfer olduğunu, yada 5-10 kişiyle kendi işini kurduğunu görmekteyiz.
Bütün bu gözlemler ve şikayetleri sorguladığımızda bu durum bizde bir çözüm üretme fikrini oluşturdu.
DH ; ‘’ Full Otomasyon Tavuk Döner Hattı’’ fabrikalara nasıl bir fayda sağlayacak ?
BY ; Öncelikle işgücü maliyetlerinde % 80 e yakın bir düşüş sağlanacak. İş gücüne dayanan süreçler; alan kullanımları, yıllık izinler, işe habersiz gelmemeler, yanan ışıklar, akan sular, insan kaynaklı kontaminasyon ve hijyen problemleri, kıyafet ve sarf malzeme giderleri, sendikal faaliyetler, kıdem tazminatları, personel bugün ne yiyecek vb. gibi sorunların % 100 ü zamanla ortadan kalkacaktır.
DH ; Peki, bu hattın kurulacağı fabrikalarda halen çalışan personelin, işsiz kalmalarına ne diyeceksiniz ?
BY ; İşçilikten gelen ve emeğe değer veren bir kişi olarak, bu bizi de rahatsız etmiyor değil. Ancak bu teknolojik gelişmelerden herkes gibi işçilerde nasibini alacak gibi görünüyor. Bu durum, belki de onlara kendilerini geliştirebilecekleri başka bir fırsatı da beraberinde getirecektir. Türkiye de ve Avrupa da, gençlerin yapacak bir iş bulamadıklarında mecburiyetten garsonluk yapması gibi, emek yoğun fabrikalarda, nitelikli bir iş bulamayan elemanların geçici çalışma alanları olmuş durumundadırlar.
Dünya da, çalışma saatlerinin azaltılmaya başlandığı bir dönemi yaşıyoruz. Bu bize, gelecekte daha kötü günler için, şimdiden önlem almamız gerektiği yolunda uyarı niteliğindedir. Artık insanlar uzaktan çalışma, kısa süreli çalışma, masa başı çalışma ve internetten para kazanma gibi işleri daha fazla tercih etmeye başladılar.
Dikiş makineleriyle seri üretim yapan fabrikalar, robot ve yapay zeka teknolojisiyle, neredeyse sıfır işçi ile gece gündüz 365 gün daha fazla miktarlarda, sorunsuz üretim yapmaktadır. Otomotiv sektöründe, robotların sürece dahil edilmeleriyle binlerce işçi, ayrılmak zorunda kalarak başka sektörlere geçtiler ya da araç bakım servislerini kurarak kendi işlerinin patronu oldular. Döner fabrikalarının sahipleri de ayrılmak zorunda kalan nitelikli personellerini yönlendirerek, döner mağazaları kurmaları için bir teşvik programı başlatabilirler.
DH ; Robot ve yapay zekâ teknolojisi ile çalışan projenizin genel çalışma prensiplerinden kısaca bahsedebilir misiniz ?
BY ; Projemiz henüz sektörde kullanılmadığı için, şimdilik fazla detaya girmeden memnuniyetle aktarmaya çalışayım.
Hattımızı 7-24 çalışabilecek, yapay zekâ teknolojilerinin de kullanılacağı, full otomatik bir hat olarak projelendirdik. Almanya ve İsviçre’nin robot teknolojisinde dünya lideri firmaları da yazılım ve robot teknolojileriyle, her türlü desteği vermeye hazır olduklarını belirttiler. Farklı bir sektör ve şimdiye kadar hiç giremedikleri bir saha olduğu için, projemiz onları da heyecanlandırdı. Şimdilik, günlük 5 tondan, 50 tona kadar olan kapasiteleri projelendirdik.
Kemiksiz tavuk but veya göğüs etleri, bantların üzerinden hızla geçerlerken, tanımlanacak, tanımlanan parçalar şişlere en az fire verecek şekilde yerleştirilecektir. Proses esnasında, birçok başka işlemi de gerçekleştirmek gerekmektedir sizin de hak vereceğiniz gibi üretim sırrı kapsamındaki bu işlemleri, şimdilik sizinle paylaşamıyorum.
DH ; Sadece Tavuk döner mi , diğer döner çeşitleri de üretilebilir mi ?
İrfan bey , benim gördüğüm kadarıyla, tesislerde en çok tavuk döner hattında sorun yaşanmaktadır. Dolayısıyla önceliğimizi tavuk dönere verdik.
5 kg dan 35 kg a kadar , hatta daha büyük dönerler, müşterinin istediği formlarda, rahatlıkla yapılabilecektir.
Aynı şekilde, kıyma veya dana eti dönerde, 1-2 makine ve ekipman ilave ederek üretilebilir. Üretim alanı olarak da, ful otomasyon veya bazı işlemlerde personelin de kullanıldığı yarı otomasyon seçeneklerine göre, 200-500 m2 arasında bir alan gerekmektedir.
DH ; Son olarak ,tahminimizce böyle bir teknolojinin yatırım bütçesi yüksek olacaktır. Sektördeki üreticiler bu yatırımları rahatlıkla karşılayabilecek mi, yatırım kendisini ne kadar sürede amorti edebilecektir. ?
Müşterilerimizin ihtiyacına göre, proje aşamasından sonra, 6 ay içerisinde hatlarımız devreye alınmaktadır. Hattın en kritik parçaları olan robotların ve yazılımların, garanti ve sistem destekleri Almanya ve İsviçre deki çözüm ortaklarımız tarafından verilecektir.
Hatların maliyetleri, siz de takdir edersiniz ki, yüksek teknoloji kullanılacağı için, çok düşük rakamlara çıkmayacaktır. Ancak tasarruf edilecek miktarlara baktığımızda, 18 ila 24 ayda kendini amorti edebileceğini öngörüyoruz.
Örnek olarak, günlük 30 ton baton tavuk döner üreten bir fabrika , yaklaşık 60-70 personel ile bu miktarda üretim yapabilirken , bizim hatlarla hiç el değmeden , sadece 8 kişilik kontrol ve destek ekibiyle üretim yapabilecektir.
Başta firmamız olmak üzere, çözüm ortaklarımızın destek programları sayesinde, bu yatırımı yapacak ilk müşterilerimize , ödeme garantilerini sağlamaları halinde, 3 yıla kadar taksitle ödeme ve kiralama seçenekleri de sunabilmekteyiz.